การเลือกซื้อและใช้งานเครื่องไฟฉุกเฉิน

การเลือกซื้อและใช้งานเครื่องไฟฉุกเฉิน

     Emergency Light แบบ Complete set หรือโคมไฟฟ้าฉุกเฉินชุดเบ็ดเสร็จ Self-Contained Emergency Lighting ตัวเครื่องจะประกอบด้วย ตู้ตัวเครื่อง-แผงวงจรคอนโทรล-หลอดไฟ-และแบตเตอรี่สำรองไฟ ปัจจุบันหลอดไฟเป็นแบบ LED กินไฟน้อย ให้ความสว่างสูง แบตเตอรี่ที่ใช้ สำหรับรุ่นที่ต้องการความสว่างสูงและสำรองไฟนาน หรือรุ่นที่ราคาประหยัด มักจะใช้แบตเตอรี่แห้ง Sealed Lead Acid ส่วนรุ่นที่ต้องการให้มีน้ำหนักเบาและเวลาสำรองไฟไม่นานนักก็จะใช้ถ่านชาร์จ Ni-MH และล่าสุดเลือกใช้เป็นแบตเตอรี่ Lithium ทำให้เครื่องมีขนาดเล็ก น้ำหนักเบา สำรองไฟได้นานตามขนาดของแบตเตอรี่ และมีอายุการใช้งานของแบตเตอรี่ที่ยาวนานมากขึ้นถึง 4 ปี 

การพิจารณาเลือกใช้ เครื่องไฟแสงสว่างฉุกเฉินควรพิจารณาตามความต้องการใช้งาน ดังนี้

- ใช้กับพื้นที่แบบใด เช่น ในสำนักงาน อาคารทั่วไป หรือภายในอาคาร โรงงาน ติดตั้งให้แสงกระจายได้พอเหมาะ 

- ต้องการความสว่างเป็นอย่างไร และระยะการติดตั้งห่างกันมากน้อยอย่างไร ขั้นต้นควรเลือกใช้เครื่องที่มีกำลังไฟส่องสว่างสูง 6-12 วัตต์ ขึ้นไป การติดตั้ง ให้เป็นไปตามมาตรฐานระบบไฟฟ้าแสงสว่างฉุกเฉินและโคมไฟฟ้าป้ายทางออกฉุกเฉิน พ.ศ. 2565 (วสท. 012004-22) 

- กำหนดค่าความสว่างไว้ที่ตรงแนวกลางทางหนีไฟไม่น้อยกว่า 1 Lux และรอบข้าง 1 เมตร ไม่น้อยกว่า 0.5 Lux  

- พื้นที่เก็บอุปกรณ์พยาบาล และอุปกรณ์ดับเพลิง สว่างไม่น้อยกว่า 5 Lux ระยะห่างรอบข้าง 2 เมตร 

- พื้นที่เตรียมการหนีภัย ปฏิบัติการดับเพลิง จุดรวมพล ห้องควบคุมไฟฟ้า ห้องเครื่องต่างๆ และพื้นที่ทำงานที่เสี่ยงภัย ให้มีแสงสว่างตกที่พื้น สว่างไม่น้อยกว่า 15 Lux

ตัวอย่างแนวเส้นทางหนีภัยไปสู่ประตูทางออก               เมื่อเกิดเหตุไฟฟ้าดับป้ายและไฟฉุกเฉิน

                                                                                            จะนำทางไปสู่ประตูทางออก

- ต้องการสำรองไฟนานมากน้อยเพียงใด ควรเลือกการสำรองไฟได้นาน 2ชม.ขึ้นไป เพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของการติดตั้งใช้งาน การเลือกการสำรองไฟที่นานมากขึ้นจะช่วยให้กำหนดการเปลี่ยนแบตเตอรี่นานมากขึ้นไปด้วย 

- การตรวจสอบการทำงานและการบำรุงรักษาให้ทำทุกๆ 1 เดือน โดยทดสอบให้เครื่องทำงานเป็นปกติ นาน 30 วินาทีขึ้นไป และรายปี ให้เครื่องทำงาน 120 นาที แล้วบันทึกผลการบำรุงรักษาเป็นรายเครื่อง โดยระบุผู้จัดทำ, นัมเบอร์, วัน/เวลา และผลการตรวจสอบ เก็บไว้บันทึกรวบรวมไว้ (ในกรณีที่เครื่องสำรองได้น้อยกว่า 120 นาที เครื่องจะต้องมีสัญญาณเตือนให้รับทราบ เพื่อเตรียมการเปลี่ยนแบตเตอรี่)

ตัวอย่างเอกสารบำรุงรักษา เครื่องไฟฉุกเฉิน  

ส่วนข้อพิจารณาอื่น ๆ เพื่อที่จะเลือกใช้เครื่อง และติดตั้งให้เหมาะสมกับพื้นที่ใช้งาน เช่น...

- พื้นที่ติดตั้งเครื่องอยู่สูงหรือห่างกันมากน้อยเพียงใด เลือกเครื่องที่มีกำลังส่องสว่างสูง และระยะในการติดตั้งเครื่องโดยให้แสงสว่างตกที่กลางทางเดินอพยพหนีภัยมีความสว่างไม่น้อยกว่า 1 Lux 

- สภาพแวดล้อมเช่น อุณหภูมิปกติหรือไม่-มีความชื้น-มีฝุ่นละออง และห่างจากชายคาอย่างไร 

- การติดตั้งในบริเวณที่มีฝุ่นละออง และความชื้นมาก ควรเลือกเครื่องที่ปิดมิดชิด กันน้า-ฝุ่น ระดับ IP65  

- การติดตั้งภายนอกอาคาร ควรเลือกเครื่องที่มีระดับการป้องกันน้า-ฝุ่น IP65

- การติดตั้งในพื้นที่ผลิดอาหารสภาพแวดล้อมชื้นและเย็น ควรเลือกแบบตู้ที่ไม่เกิดสนิมทำความสะอาดได้ง่าย 

เครื่องไฟฉุกเฉินแบบเบ็ดเสร็จ ชนิดกันน้ำกันฝุ่น IP65-66 

ส่วนข้อพิจารณาอื่น ๆ เพิ่มเติม เพื่อความสะดวกในการใช้งาน และบำรุงรักษา 

               LED Lamp 6-12W       หน้าปัดและปุ่มทดสอบ          Lithium Battery        Infrared Remote Test

- การใช้งาน มี Remote Test ทดสอบการทำงานระยะไกล เพิ่มความสะดวกในการใช้งาน และการบำรุงรักษา ทดสอบปกติ 5 วินาที ทดสอบนาน 60-120 นาที     

- การใช้งาน มีระบบ Automatic Test ทดสอบการทำงานหากแบตเตอรี่สำรองไฟได้น้อยกว่า กำหนด ก็จะมีระบบแจ้งเตือนให้ทราบถึงสถานะของแบตเตอรี่ 

- มีระบบแจ้งเตือนปัญหา และระดับไฟของแบตเตอรี่ต่ำ และระบบควบคุม Fail 

- และระบบเสริมอื่นๆ ที่จะทำให้ผู้ใช้งานได้สะดวก ตามความเหมาะสม 

เครื่องไฟฉุกเฉินแบบเบ็ดเสร็จ รูปแบบต่างๆ

มาตรฐานเครื่องไฟฉุกเฉิน ขั้นต้นอุปกรณ์ไฟฟ้าทั่วไปและเครื่องไฟฉุกเฉินต้องผ่านการทดสอบด้านสัญญาณรบกวน และได้รับมาตรฐาน มอก.1955-2551 จึงจะสามารถวางขายในบ้านเราได้ตามกฎหมาย ส่วนด้านคุณลักษณะของเครื่องไฟฉุกเฉินชุดเบ็ดเสร็จ ทีมีเพิ่มมาก็จะทำให้มั่นใจในคุณภาพของตัวเครื่องมากยิ่งขึ้น เช่น มอก.902-2(22)-2560 เป็นต้น 

เครื่องไฟฉุกเฉินแบบอื่นๆ นอกจาก Self contain Emergency light แบบมาตรฐานที่กล่าวมาแล้ว ยังมีรูปแบบอื่นๆ เช่น ติดเพดาน ติดฝังฝ้าแบบ Downlight และ หัวไฟ Remote lamp หมุนปรับส่องตำแหน่งที่ต้องการได้      

เครื่องไฟฉุกเฉินแบบแยกส่วน หรือ Central Emergency light หรือ Central battery คือที่ตัวเครื่องมีตัวตู้ ชุดคอนโทรล และแบตเตอรี่ พร้อมใช้งานจะไม่มีหลอดไฟ ซึ่งจะติดตั้งหลอดไฟไว้ตามตำแหน่งที่ต้องการใช้งาน และเดินสายเข้ามายังตัวเครื่อง มีระบบไฟ 12, 24VDC และ 220VAC การทำงานก็จะเหมือนไฟฉุกเฉินทั่วไป 

อายุการใช้งาน โดยปกติของแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ จะมีอายุการใช้งานประมาณ 5 ปี ส่วน Battery จะมีอายุใช้งานโดยประมาณ 3-4 ปี ดังนั้นควรมีการทดสอบการใช้งานตามกำหนด และเปลี่ยนแบตเตอรี่เมื่อเสื่อมสภาพตามอายุการใช้งาน 

ปล. ท่านผู้สนใจต้องการสอบถามปัญหาในการออกแบบ ติดตั้ง เลือกใช้ รวมทั้งปัญหาการใช้งาน และการตรวจสอบ ท่านสามารถโทรเข้ามาปรึกษาได้ตามที่อยู่และเบอร์โทรของทางบริษัท ด้วยความยินดีอย่างยิ่ง 

ขอขอบพระคุณที่มาของรูปภาพและข้อมูลวิชาการของ วสท. เพื่อความเข้าใจ และติดตั้งใช้งานอย่างถูกต้อง เพื่อความปลอดภัยสำหรับผู้ดูแลอาคาร สำนักงาน และผู้ใช้อาคารทั่วไป กราบขอบพระคุณครับ

                                                                                                                                                                                                                                            ทีมงาน บริษัท วิน วิน ยูนิเวอร์ส จำกัด